Tham vấn cộng đồng trong ĐTM: Quy định, quy trình và hồ sơ mới nhất 2026
Tham vấn cộng đồng trong ĐTM là một nội dung quan trọng của quá trình đánh giá tác động môi trường, giúp chủ dự án ghi nhận ý kiến của người dân và các cơ quan, tổ chức chịu ảnh hưởng trực tiếp, từ đó hoàn thiện giải pháp bảo vệ môi trường trước khi trình thẩm định
Tham vấn cộng đồng trong ĐTM là một bước quan trọng trong quá trình lập báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với các dự án đầu tư thuộc đối tượng phải thực hiện ĐTM. Hoạt động này giúp người dân, tổ chức và cơ quan có liên quan được tiếp cận thông tin, đóng góp ý kiến về những tác động môi trường có thể phát sinh từ dự án.
Theo quy định pháp luật về bảo vệ môi trường hiện hành, chủ dự án phải xác định đúng đối tượng tham vấn, lựa chọn hình thức phù hợp, thực hiện đầy đủ trình tự và tổng hợp trung thực kết quả tham vấn trong báo cáo ĐTM.
Vậy tham vấn cộng đồng trong ĐTM được thực hiện như thế nào, tham vấn những ai, thời hạn bao lâu và cần chuẩn bị những hồ sơ gì? Bài viết dưới đây phân tích các yêu cầu pháp lý và hướng dẫn thực hiện để chủ đầu tư, doanh nghiệp và đơn vị tư vấn môi trường có thể áp dụng trong thực tế.
1. Tham vấn cộng đồng trong ĐTM là gì?
Tham vấn cộng đồng trong đánh giá tác động môi trường là hoạt động lấy ý kiến của cộng đồng dân cư, cá nhân chịu tác động trực tiếp bởi dự án đầu tư về các vấn đề môi trường có liên quan đến việc triển khai dự án.
Đây là một phần của hoạt động tham vấn trong quá trình thực hiện ĐTM, bên cạnh việc lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức có liên quan trực tiếp.
Thông qua tham vấn, chủ dự án có thể ghi nhận những vấn đề mà người dân quan tâm, chẳng hạn như ô nhiễm không khí, nguồn nước, tiếng ồn, giao thông, sinh kế, sức khỏe cộng đồng và nguy cơ xảy ra sự cố môi trường.
Kết quả tham vấn là cơ sở để chủ dự án tiếp thu, giải trình, điều chỉnh các biện pháp bảo vệ môi trường và hoàn thiện báo cáo đánh giá tác động môi trường trước khi trình cơ quan có thẩm quyền thẩm định.
1.1. Mục đích của tham vấn cộng đồng
Việc tổ chức tham vấn cộng đồng trong ĐTM nhằm đạt được những mục tiêu chủ yếu sau:
-
Công khai thông tin cần thiết về dự án và các tác động môi trường dự kiến.
-
Tạo điều kiện để người dân chịu tác động trực tiếp tham gia đóng góp ý kiến.
-
Xác định những nguy cơ môi trường có thể chưa được phản ánh đầy đủ trong quá trình khảo sát.
-
Ghi nhận các kiến nghị về bảo vệ môi trường, sức khỏe cộng đồng và đời sống dân cư.
-
Hoàn thiện giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu tác động và ứng phó sự cố môi trường.
-
Tăng tính minh bạch và trách nhiệm của chủ dự án trong quá trình đầu tư.
Tham vấn không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn giúp chủ đầu tư nhận diện sớm những vấn đề có thể phát sinh trong quá trình xây dựng và vận hành công trình.
1.2. Ý nghĩa của tham vấn đối với dự án đầu tư
Đối với dự án xây dựng khu công nghiệp, nhà máy sản xuất, khu đô thị, khu du lịch hoặc công trình hạ tầng kỹ thuật, hoạt động tham vấn tạo cơ hội để chủ dự án trao đổi trực tiếp với các đối tượng có khả năng chịu ảnh hưởng.
Ví dụ, đối với dự án xây dựng nhà máy gần khu dân cư, người dân có thể quan tâm đến tiếng ồn, bụi, khí thải và nước thải. Đối với dự án du lịch sinh thái, các ý kiến thường tập trung vào bảo vệ rừng, nguồn nước, cảnh quan, giao thông và sinh kế địa phương.
Những thông tin thu thập được cần được đánh giá trên cơ sở khoa học và điều kiện thực tế, thay vì chỉ ghi nhận mang tính hình thức.
2. Căn cứ pháp lý về tham vấn cộng đồng trong ĐTM năm 2026
Tham vấn cộng đồng trong ĐTM là một trong những nội dung được pháp luật về bảo vệ môi trường quy định nhằm bảo đảm quyền tham gia đóng góp ý kiến của cộng đồng dân cư, cá nhân và các cơ quan, tổ chức có liên quan trực tiếp đến dự án đầu tư.
Tính đến ngày 05/11/2026, việc thực hiện tham vấn cộng đồng trong quá trình lập báo cáo đánh giá tác động môi trường được điều chỉnh bởi hệ thống văn bản pháp luật từ Luật Bảo vệ môi trường đến các nghị định và thông tư hướng dẫn đã được sửa đổi, bổ sung.
2.1. Quy định chung tại Luật Bảo vệ môi trường năm 2020
Căn cứ pháp lý quan trọng nhất là Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14 ngày 17/11/2020, trong đó Điều 33 quy định về hoạt động tham vấn trong đánh giá tác động môi trường.
Theo quy định này, chủ dự án đầu tư có trách nhiệm tổ chức tham vấn đối với các đối tượng có liên quan theo yêu cầu pháp luật. Nội dung tham vấn tập trung vào vị trí, quy mô dự án, những tác động môi trường có thể phát sinh, các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực và phương án quản lý, giám sát môi trường.
Các ý kiến tham vấn phải được tổng hợp, xem xét, tiếp thu hoặc giải trình và thể hiện trong báo cáo ĐTM trước khi trình cơ quan có thẩm quyền thẩm định.
2.2. Quy định chi tiết tại các nghị định của Chính phủ
Để triển khai Luật Bảo vệ môi trường, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022, quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.
Trong đó, Điều 26 là căn cứ trực tiếp hướng dẫn hoạt động tham vấn trong quá trình thực hiện ĐTM, bao gồm việc xác định đối tượng, lựa chọn hình thức và tổ chức lấy ý kiến tham vấn.
Sau đó, các quy định này tiếp tục được sửa đổi, bổ sung thông qua:
-
Nghị định số 05/2025/NĐ-CP ngày 06/01/2025: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 08/2022/NĐ-CP, trong đó có nội dung liên quan đến tham vấn trong đánh giá tác động môi trường.
-
Nghị định số 48/2026/NĐ-CP ngày 29/01/2026: Tiếp tục sửa đổi, bổ sung Nghị định số 08/2022/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP. Nghị định có hiệu lực từ ngày 29/01/2026.
Như vậy, khi xác định đối tượng, hình thức, thời hạn và trách nhiệm thực hiện tham vấn cộng đồng trong ĐTM năm 2026, chủ dự án cần áp dụng Điều 26 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP theo nội dung đã được sửa đổi, bổ sung, thay vì chỉ sử dụng quy định tại văn bản ban hành năm 2022.
2.3. Các thông tư hướng dẫn thực hiện tham vấn cộng đồng
Bên cạnh Luật Bảo vệ môi trường và các nghị định của Chính phủ, việc lập hồ sơ ĐTM và thực hiện tham vấn còn phải tuân thủ các thông tư hướng dẫn của cơ quan quản lý nhà nước về môi trường.
Các văn bản liên quan bao gồm:
-
Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT ngày 10/01/2022: Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, trong đó có các biểu mẫu và hướng dẫn phục vụ việc lập báo cáo ĐTM.
-
Thông tư số 07/2025/TT-BTNMT ngày 28/02/2025: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT.
-
Thông tư số 09/2026/TT-BNNMT ngày 29/01/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Tiếp tục sửa đổi, bổ sung các quy định của Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT đã được sửa đổi, bổ sung trước đó. Thông tư có hiệu lực từ ngày 29/01/2026.
Đáng lưu ý, Thông tư số 07/2025/TT-BNNMT ngày 16/6/2025, quy định về phân cấp, phân định thẩm quyền quản lý nhà nước trong lĩnh vực môi trường và biến đổi khí hậu, đã hết hiệu lực từ ngày 29/01/2026. Cần phân biệt văn bản này với Thông tư số 07/2025/TT-BTNMT ngày 28/02/2025 để tránh nhầm lẫn khi viện dẫn căn cứ pháp lý.
2.4. Nguyên tắc áp dụng căn cứ pháp lý khi lập hồ sơ ĐTM
Khi thực hiện tham vấn cộng đồng trong ĐTM, chủ đầu tư và đơn vị tư vấn cần kiểm tra hiệu lực văn bản tại thời điểm lập hồ sơ; đồng thời rà soát đầy đủ các quy định sửa đổi, bổ sung về đối tượng tham vấn, hình thức lấy ý kiến, thời hạn thực hiện và biểu mẫu áp dụng.
Đặc biệt, đối với các dự án đầu tư xây dựng khu công nghiệp, nhà máy sản xuất, khu đô thị, khu du lịch sinh thái hoặc công trình hạ tầng kỹ thuật, việc lựa chọn hình thức tham vấn phải căn cứ vào tính chất, quy mô và mức độ tác động môi trường của từng dự án.
Tóm lại, hai căn cứ pháp lý trực tiếp cần ưu tiên khi nghiên cứu quy trình tham vấn cộng đồng trong ĐTM là Điều 33 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và Điều 26 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP theo các nội dung sửa đổi, bổ sung còn hiệu lực. Việc tuân thủ đúng hệ thống quy định này giúp bảo đảm tính pháp lý của hoạt động tham vấn và nâng cao chất lượng báo cáo đánh giá tác động môi trường.
3. Những dự án nào phải thực hiện tham vấn cộng đồng trong ĐTM?
Theo Điều 33 Luật Bảo vệ môi trường 2020, chủ dự án đầu tư thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường có trách nhiệm thực hiện tham vấn theo quy định, trừ những trường hợp được áp dụng cơ chế tham vấn riêng hoặc ngoại lệ do pháp luật quy định.
Một số nhóm dự án thường cần xem xét thực hiện ĐTM và tham vấn gồm:
-
Dự án đầu tư xây dựng khu công nghiệp, cụm công nghiệp.
-
Dự án nhà máy sản xuất, chế biến có quy mô và đặc điểm thuộc đối tượng phải thực hiện ĐTM.
-
Dự án khai thác, chế biến khoáng sản.
-
Dự án đầu tư xây dựng khu đô thị, khu dân cư.
-
Dự án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng có yếu tố nhạy cảm về môi trường.
-
Dự án hạ tầng giao thông, cấp thoát nước, năng lượng.
-
Dự án xử lý chất thải và các loại hình đầu tư khác thuộc đối tượng phải thực hiện ĐTM.
Tuy nhiên, không phải mọi dự án thuộc các nhóm ngành nêu trên đều bắt buộc lập ĐTM. Việc xác định phải căn cứ vào phân loại dự án theo quy mô, công suất, loại hình sản xuất, diện tích sử dụng đất và các yếu tố nhạy cảm về môi trường.
Đối với một số dự án đặc thù như công trình hạ tầng tuyến, dự án trong khu công nghiệp hoặc dự án đầu tư công đặc biệt, hình thức tham vấn có thể được áp dụng theo quy định riêng.
4. Đối tượng được tham vấn trong đánh giá tác động môi trường
Việc xác định đúng đối tượng tham vấn là yêu cầu quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ ĐTM.
4.1. Cộng đồng dân cư và cá nhân chịu tác động trực tiếp
Nhóm đối tượng này có thể bao gồm:
-
Cộng đồng dân cư sinh sống tại địa bàn nơi triển khai dự án.
-
Cá nhân chịu tác động trực tiếp bởi hoạt động xây dựng hoặc vận hành dự án.
-
Chủ hộ gia đình có hoạt động sản xuất, kinh doanh tại khu vực thực hiện dự án.
-
Chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tại khu vực đất, mặt nước hoặc khu vực biển liên quan đến dự án.
Việc xác định phạm vi chịu tác động phải dựa trên điều kiện thực tế và kết quả đánh giá các nguồn tác động môi trường.
Chẳng hạn, dự án phát sinh tiếng ồn, bụi hoặc nước thải có thể ảnh hưởng đến cộng đồng ngoài ranh giới dự án. Vì vậy, không nên chỉ căn cứ vào hộ dân nằm sát hàng rào để xác định toàn bộ đối tượng cần tham vấn.
4.2. Cơ quan, tổ chức có liên quan trực tiếp đến dự án
Tùy đặc điểm dự án, các cơ quan và tổ chức cần được tham vấn có thể bao gồm:
-
Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thực hiện dự án hoặc nơi chịu tác động trực tiếp.
-
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã có liên quan.
-
Ban quản lý khu kinh tế, khu công nghiệp hoặc chủ đầu tư hạ tầng trong trường hợp phù hợp.
-
Cơ quan quản lý công trình thủy lợi nếu dự án xả nước thải vào công trình thủy lợi hoặc có hoạt động chiếm dụng công trình thủy lợi.
-
Cơ quan, tổ chức quản lý khu vực có yếu tố nhạy cảm về môi trường.
-
Cơ quan quốc phòng, an ninh khi dự án có liên quan.
-
Các cơ quan, tổ chức khác có liên quan trực tiếp được xác định trong quá trình đánh giá tác động môi trường.
4.3. Tham vấn ý kiến chuyên gia
Đối với các dự án có tính chất phức tạp hoặc tiềm ẩn nguy cơ tác động lớn đến môi trường, pháp luật có quy định khuyến khích việc tham vấn thêm ý kiến của chuyên gia, nhà khoa học hoặc tổ chức chuyên môn phù hợp.
Hoạt động này giúp tăng độ tin cậy của kết quả đánh giá và hoàn thiện các phương án kỹ thuật, nhất là đối với dự án liên quan đến đa dạng sinh học, công trình thủy lợi, môi trường biển hoặc các mô hình dự báo tác động môi trường.
5. Các hình thức tham vấn cộng đồng trong ĐTM
Theo quy định hiện hành, hoạt động tham vấn trong quá trình thực hiện ĐTM được tổ chức thông qua các hình thức chủ yếu sau.
5.1. Tham vấn thông qua đăng tải trên trang thông tin điện tử
Chủ dự án gửi báo cáo ĐTM và nội dung tham vấn theo biểu mẫu quy định đến đơn vị quản lý trang thông tin điện tử của cơ quan có thẩm quyền thẩm định báo cáo ĐTM.
Sau khi nội dung được đăng tải, các đối tượng liên quan có thể tiếp cận thông tin và đóng góp ý kiến trong thời hạn quy định.
Các thông tin thuộc bí mật nhà nước hoặc bí mật doanh nghiệp theo quy định pháp luật được xử lý theo chế độ bảo mật tương ứng.
Đây là hình thức giúp mở rộng khả năng tiếp cận thông tin và tạo điều kiện cho việc tham gia góp ý.
5.2. Tham vấn bằng hình thức tổ chức họp lấy ý kiến
Chủ dự án phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức cuộc họp tham vấn đối với cộng đồng dân cư, cá nhân chịu tác động trực tiếp.
Nội dung cuộc họp tập trung giới thiệu dự án, các nguồn tác động dự kiến, biện pháp bảo vệ môi trường và ghi nhận ý kiến của người tham dự.
Các kiến nghị, phản hồi và cam kết của chủ dự án phải được thể hiện đầy đủ, trung thực trong biên bản họp tham vấn cộng đồng.
5.3. Tham vấn bằng văn bản
Hình thức tham vấn bằng văn bản được áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức liên quan và các đối tượng cộng đồng dân cư, cá nhân chịu tác động trực tiếp không tham dự họp theo quy định.
Chủ dự án chuẩn bị văn bản hoặc phiếu lấy ý kiến theo đúng đối tượng, kèm theo tài liệu cần thiết để người được tham vấn có cơ sở nghiên cứu và phản hồi.
Không nên sử dụng cùng một mẫu phiếu cho mọi nhóm đối tượng nếu pháp luật quy định biểu mẫu khác nhau.
6. Thời hạn tham vấn cộng đồng trong ĐTM
Thời gian tham vấn phụ thuộc vào hình thức thực hiện, nhóm dự án và đối tượng được lấy ý kiến.
|
Hình thức tham vấn |
Thời hạn theo quy định |
|
Đăng tải trên trang thông tin điện tử đối với dự án nhóm I |
15 ngày |
|
Đăng tải trên trang thông tin điện tử đối với dự án nhóm II |
10 ngày |
|
Đăng tải đối với dự án nằm trong khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung hoặc cụm công nghiệp |
5 ngày |
|
Đăng tải thông tin sau khi nhận đề nghị hợp lệ |
Trong 1 ngày |
|
Gửi kết quả sau khi hết thời hạn tham vấn trực tuyến |
Trong 3 ngày |
|
Thông báo thời gian, địa điểm họp tham vấn |
Trước cuộc họp ít nhất 5 ngày |
|
Tổ chức họp tham vấn cộng đồng |
Tối đa 15 ngày kể từ ngày nhận đề nghị của chủ dự án |
|
Cá nhân nhận phiếu nhưng không cho ý kiến |
5 ngày kể từ ngày nhận phiếu |
|
Phản hồi văn bản tham vấn của cơ quan, tổ chức |
Không quá 15 ngày |
Các thời hạn nêu trên cần được vận dụng theo đúng loại dự án và hình thức tham vấn thực tế. Đối với trường hợp có quy định ngoại lệ hoặc cơ chế riêng, chủ dự án phải thực hiện theo quy định tương ứng.
Đặc biệt, thời hạn tham vấn không đồng nghĩa với tổng thời gian hoàn thành báo cáo ĐTM, vì quá trình khảo sát, lấy mẫu, phân tích, tổng hợp và hoàn thiện báo cáo còn phụ thuộc vào quy mô và đặc điểm của từng dự án.
7. Quy trình tham vấn cộng đồng trong ĐTM
Để bảo đảm hồ sơ được thực hiện đầy đủ, chủ đầu tư có thể tổ chức quy trình tham vấn theo các bước sau:
Bước 1. Xác định đối tượng và phạm vi tham vấn
Chủ dự án rà soát vị trí, quy mô đầu tư và kết quả đánh giá các nguồn tác động môi trường để xác định cộng đồng dân cư, cá nhân và cơ quan, tổ chức có liên quan trực tiếp.
Cần lập danh sách đối tượng tham vấn rõ ràng, hạn chế bỏ sót những khu vực hoặc nhóm dân cư có khả năng chịu ảnh hưởng.
Bước 2. Chuẩn bị nội dung và tài liệu tham vấn
Hồ sơ cần thể hiện các thông tin chính của dự án, bao gồm:
-
Tên, vị trí và quy mô đầu tư.
-
Các hạng mục công trình và hoạt động của dự án.
-
Những tác động môi trường dự kiến.
-
Biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu tác động tiêu cực.
-
Phương án thu gom, xử lý chất thải.
-
Chương trình quản lý, giám sát môi trường.
-
Phương án phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường.
Nội dung tham vấn phải phù hợp với báo cáo ĐTM đang được xây dựng, bảo đảm tính thống nhất giữa thông tin cung cấp và hồ sơ trình thẩm định.
Bước 3. Thực hiện tham vấn theo hình thức phù hợp
Chủ dự án triển khai hoạt động đăng tải trực tuyến, tổ chức họp lấy ý kiến hoặc tham vấn bằng văn bản theo yêu cầu áp dụng đối với từng loại dự án.
Trường hợp tổ chức họp cộng đồng, cần phối hợp với UBND cấp xã để niêm yết tài liệu, thông báo thời gian, địa điểm và mời các đối tượng chịu tác động trực tiếp.
Bước 4. Ghi nhận và tổng hợp kết quả tham vấn
Kết quả tham vấn phải thể hiện trung thực ý kiến của người dân và các cơ quan, tổ chức.
Đối với cuộc họp tham vấn, cần lập biên bản thể hiện đầy đủ ý kiến của các bên tham dự cùng nội dung giải trình, cam kết của chủ dự án.
Đối với tham vấn bằng văn bản, cần tổng hợp các văn bản phản hồi, phiếu lấy ý kiến và tài liệu có liên quan.
Bước 5. Tiếp thu, giải trình và hoàn thiện báo cáo ĐTM
Sau khi kết thúc tham vấn, chủ dự án có trách nhiệm xem xét các ý kiến, xác định nội dung tiếp thu hoặc giải trình và cập nhật báo cáo ĐTM khi cần thiết.
Những kiến nghị về xử lý nước thải, kiểm soát bụi, tiếng ồn, bảo vệ nguồn nước, giao thông hoặc an toàn cộng đồng cần được nghiên cứu trên cơ sở khả thi về mặt kỹ thuật và phù hợp với quy định pháp luật.
Kết quả tham vấn được tổng hợp trong phần tương ứng của báo cáo đánh giá tác động môi trường trước khi trình thẩm định.
8. Hồ sơ tham vấn cộng đồng trong ĐTM gồm những gì?
Tùy hình thức và đối tượng được tham vấn, bộ tài liệu phục vụ tham vấn thường cần chuẩn bị như sau:
|
STT |
Tài liệu |
Mục đích |
|
1 |
Báo cáo đánh giá tác động môi trường |
Cung cấp nội dung chuyên môn để tham vấn |
|
2 |
Nội dung tham vấn theo mẫu quy định |
Trình bày các vấn đề cần lấy ý kiến |
|
3 |
Văn bản đề nghị đăng tải thông tin tham vấn |
Phục vụ tham vấn trực tuyến |
|
4 |
Văn bản đề nghị phối hợp tổ chức tham vấn |
Phối hợp với UBND cấp xã |
|
5 |
Danh sách đối tượng chịu tác động trực tiếp |
Xác định phạm vi và mức độ bao phủ tham vấn |
|
6 |
Giấy mời, thông báo họp tham vấn |
Tổ chức họp lấy ý kiến |
|
7 |
Biên bản họp tham vấn cộng đồng |
Ghi nhận diễn biến và kết quả cuộc họp |
|
8 |
Phiếu lấy ý kiến tham vấn |
Lấy ý kiến cá nhân không tham dự họp |
|
9 |
Văn bản lấy ý kiến cơ quan, tổ chức |
Thực hiện tham vấn bằng văn bản |
|
10 |
Văn bản phản hồi và kết quả tham vấn |
Tổng hợp các ý kiến đã tiếp nhận |
|
11 |
Bảng tổng hợp tiếp thu, giải trình |
Hoàn thiện nội dung báo cáo ĐTM |
Đây là danh mục phục vụ quản lý hồ sơ thực tế, không có nghĩa mọi dự án đều phải nộp riêng tất cả tài liệu trên thành một bộ hồ sơ độc lập. Thành phần tài liệu phải đối chiếu với hình thức tham vấn áp dụng và quy định hiện hành.
9. Những lỗi thường gặp khi tham vấn cộng đồng trong ĐTM
Trong quá trình tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, việc tham vấn cộng đồng trong ĐTM không đúng quy định có thể khiến hồ sơ phải chỉnh sửa, bổ sung và ảnh hưởng đến tiến độ thẩm định. Những sai sót thường gặp bao gồm:
-
Xác định thiếu đối tượng tham vấn: Chỉ lấy ý kiến một số hộ dân gần dự án mà chưa đánh giá đầy đủ phạm vi ảnh hưởng, dẫn đến bỏ sót cộng đồng dân cư, cá nhân và tổ chức chịu tác động trực tiếp.
-
Không bảo đảm tỷ lệ tham vấn: Số lượng người tham dự họp và được lấy ý kiến bằng phiếu chưa đáp ứng tỷ lệ theo quy định pháp luật.
-
Không tuân thủ thời hạn tham vấn: Thông báo họp không đúng thời gian, chưa bảo đảm thời hạn đăng tải trực tuyến hoặc thời gian lấy ý kiến bằng văn bản.
-
Biên bản tham vấn thiếu thông tin: Không ghi nhận đầy đủ ý kiến, kiến nghị của cộng đồng dân cư hoặc thiếu nội dung giải trình, cam kết của chủ dự án.
-
Chưa tiếp thu, giải trình đầy đủ: Chỉ tổng hợp ý kiến mà chưa làm rõ việc tiếp thu hoặc không tiếp thu những kiến nghị liên quan đến môi trường, sức khỏe và đời sống người dân.
-
Sử dụng biểu mẫu, căn cứ pháp lý không còn phù hợp: Chưa cập nhật các quy định sửa đổi, bổ sung về thủ tục, biểu mẫu và thẩm quyền thực hiện tham vấn.
Để hạn chế những sai sót trên, chủ đầu tư cần rà soát đối tượng, trình tự, thời hạn và hồ sơ tham vấn ngay từ giai đoạn lập báo cáo ĐTM, đồng thời ghi nhận trung thực ý kiến cộng đồng và thực hiện đầy đủ trách nhiệm tiếp thu, giải trình theo quy định.
Dịch vụ tư vấn tham vấn cộng đồng và lập báo cáo ĐTM – Minh Phương Corp
Việc thực hiện tham vấn cộng đồng đòi hỏi sự phối hợp giữa chủ đầu tư, đơn vị tư vấn môi trường, chính quyền địa phương và các đối tượng chịu tác động trực tiếp.
Đối với những dự án có quy mô lớn, phạm vi ảnh hưởng rộng hoặc có yếu tố nhạy cảm về môi trường, công tác chuẩn bị nội dung, xác định đối tượng, tổ chức tham vấn và tiếp thu giải trình cần được triển khai chặt chẽ.
Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Thiết kế Xây dựng Minh Phương (Minh Phương Corp) cung cấp dịch vụ tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường cho các dự án đầu tư xây dựng, sản xuất công nghiệp, hạ tầng kỹ thuật, khu đô thị, du lịch sinh thái và các lĩnh vực có liên quan.
Nội dung tư vấn bao gồm rà soát đối tượng thực hiện ĐTM, khảo sát và thu thập thông tin môi trường, lập nội dung đánh giá tác động, hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ tham vấn, tổng hợp ý kiến và hoàn thiện báo cáo trình thẩm định.
Thực hiện đúng quy trình tham vấn cộng đồng trong ĐTM ngay từ giai đoạn lập hồ sơ sẽ giúp chủ đầu tư giảm nguy cơ phải bổ sung, chỉnh sửa nhiều lần, đồng thời nâng cao tính minh bạch và chất lượng của các giải pháp bảo vệ môi trường.
Kết luận
Tham vấn cộng đồng trong ĐTM là một yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm quyền tham gia đóng góp ý kiến của cộng đồng dân cư, cá nhân và các cơ quan, tổ chức có liên quan trực tiếp đến dự án đầu tư.
Để quá trình tham vấn đạt hiệu quả, chủ dự án cần xác định đúng đối tượng, thực hiện đầy đủ các hình thức tham vấn áp dụng, tuân thủ thời hạn, sử dụng biểu mẫu phù hợp và tổng hợp trung thực kết quả tiếp thu, giải trình.
Trong bối cảnh quy định pháp luật về bảo vệ môi trường tiếp tục được điều chỉnh, việc cập nhật các quy định về hồ sơ tham vấn cộng đồng báo cáo ĐTM, thủ tục thực hiện và trách nhiệm của chủ dự án là cần thiết để bảo đảm chất lượng hồ sơ và hiệu quả quản lý môi trường trong suốt quá trình đầu tư.
Một số câu hỏi thường gặp về tham vấn cộng đồng trong ĐTM
Tham vấn cộng đồng trong ĐTM có bắt buộc không?
Đối với dự án thuộc diện phải thực hiện ĐTM, chủ dự án có trách nhiệm tham vấn theo Điều 33 Luật Bảo vệ môi trường, với hình thức và phạm vi thực hiện phụ thuộc vào đặc điểm dự án và các quy định ngoại lệ áp dụng.
Tham vấn cộng đồng trong ĐTM do ai tổ chức?
Chủ dự án đầu tư chịu trách nhiệm thực hiện tham vấn. UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp tổ chức các hoạt động tham vấn cộng đồng theo quy định.
Tham vấn cộng đồng có phải lấy ý kiến tất cả hộ dân không?
Cần xác định đầy đủ cộng đồng dân cư, cá nhân chịu tác động trực tiếp. Theo quy định về tham vấn thông qua họp và phiếu lấy ý kiến, số lượng người được tham vấn phải bảo đảm tỷ lệ từ hai phần ba trở lên trên tổng số người chịu tác động trực tiếp. Không thể thay thế việc xác định đối tượng tham vấn bằng cách lấy ý kiến một số hộ dân bất kỳ.
Người dân không tham dự họp thì thực hiện thế nào?
Đối với cá nhân chịu tác động trực tiếp không tham dự họp, chủ dự án phối hợp với UBND cấp xã gửi phiếu lấy ý kiến theo mẫu quy định.
Nếu cơ quan, tổ chức không phản hồi văn bản tham vấn thì sao?
Theo quy định, cơ quan, tổ chức được tham vấn bằng văn bản có thời hạn phản hồi không quá 15 ngày. Trường hợp không có phản hồi khi hết thời hạn quy định thì được coi là thống nhất với nội dung tham vấn. Quy định này không nên áp dụng nhầm sang trường hợp cá nhân được lấy ý kiến bằng phiếu, vì cơ chế và thời hạn tham vấn của cá nhân được quy định riêng.
Tham vấn cộng đồng có thay thế quyết định phê duyệt kết quả thẩm định ĐTM không?
Không. Tham vấn là hoạt động trong quá trình thực hiện ĐTM. Việc phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo ĐTM thuộc thẩm quyền của cơ quan hoặc người có thẩm quyền theo quy định pháp luật.

CÔNG TY CP TƯ VẤN ĐẦU TƯ & THIẾT KẾ XÂY DỰNG MINH PHƯƠNG
Địa chỉ: Số 28B Mai Thị Lựu, Phường Đa Kao, Q.1, TPHCM
Hotline: 0903649782 - (028) 3514 6426
Email: nguyenthanhmp156@gmail.com



Xem thêm