12 trường hợp doanh nghiệp bị xử phạt môi trường năm 2026

Doanh nghiệp đã có giấy phép môi trường nhưng vẫn có thể bị xử phạt hàng trăm triệu đồng? Thực tế, nhiều nhà máy, cơ sở sản xuất có nguy cơ vi phạm không chỉ vì xả thải vượt quy chuẩn mà còn do thiếu hồ sơ môi trường, không thực hiện quan trắc định kỳ, quản lý chất thải sai quy định hoặc không vận hành đúng hệ thống xử lý chất thải.

Đáng chú ý, theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP, mức phạt tối đa đối với một hành vi vi phạm bảo vệ môi trường có thể lên đến 2 tỷ đồng đối với tổ chức, chưa kể nguy cơ bị đình chỉ hoạt động và buộc khắc phục hậu quả.

Vậy 12 trường hợp doanh nghiệp dễ bị xử phạt vi phạm bảo vệ môi trường năm 2026 là gì? Mức phạt được xác định như thế nào và doanh nghiệp cần làm gì để phòng tránh? Nội dung dưới đây sẽ giúp bạn nhận diện những vi phạm thường gặp và chủ động kiểm soát rủi ro pháp lý.

1. Căn cứ pháp lý về xử phạt vi phạm bảo vệ môi trường

Việc xác định hành vi vi phạm, mức phạt và biện pháp khắc phục hậu quả phải căn cứ vào quy định có hiệu lực tại thời điểm xử lý và các quy định chuyển tiếp liên quan.

Những văn bản quan trọng gồm:

• Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14, đã được sửa đổi, bổ sung.

• Nghị định 45/2022/NĐ-CP, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

• Nghị định 08/2022/NĐ-CP, quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

• Nghị định 05/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung Nghị định 08/2022/NĐ-CP.

• Nghị định 48/2026/NĐ-CP, tiếp tục sửa đổi các quy định hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường, có hiệu lực từ ngày 29/01/2026.

• Nghị định 110/2026/NĐ-CP, quy định về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu, có hiệu lực từ ngày 25/05/2026.

• Luật Xử lý vi phạm hành chính và các văn bản sửa đổi, bổ sung.

Trong đó, Nghị định 45/2022/NĐ-CP là căn cứ quan trọng để xác định mức phạt đối với những hành vi vi phạm môi trường của doanh nghiệp.

Cần lưu ý rằng Nghị định 48/2026/NĐ-CP và Nghị định 110/2026/NĐ-CP chủ yếu điều chỉnh nghĩa vụ quản lý môi trường. Khi xác định mức xử phạt, doanh nghiệp vẫn phải đối chiếu điều khoản xử phạt tương ứng.

2. 12 trường hợp doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm bảo vệ môi trường

Các hành vi vi phạm có thể xuất hiện ở nhiều giai đoạn, từ chuẩn bị đầu tư đến khi cơ sở đã đi vào hoạt động ổn định.

Dưới đây là 12 nhóm vi phạm mà nhà máy và doanh nghiệp sản xuất cần đặc biệt lưu ý.

2.1. Không có giấy phép môi trường theo quy định

Đây là trường hợp thường gặp khi doanh nghiệp đã xây dựng hoặc đưa nhà máy vào vận hành nhưng chưa hoàn thành thủ tục cấp giấy phép môi trường.

Những tình huống có nguy cơ vi phạm gồm:

• Cơ sở thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường nhưng chưa được cấp.

• Đưa dự án vào vận hành khi chưa đáp ứng điều kiện về giấy phép.

• Không thực hiện thủ tục cấp lại, điều chỉnh giấy phép khi thuộc trường hợp pháp luật yêu cầu.

Mức phạt: Điều 14 Nghị định 45/2022/NĐ-CP quy định các khung xử phạt khác nhau theo nhóm dự án và tính chất hành vi.

Chẳng hạn, một trường hợp thuộc điểm c khoản 2 Điều 14 có mức phạt từ 30–35 triệu đồng đối với cá nhân, tương ứng thông thường 60–70 triệu đồng đối với tổ chức.

Đây chỉ là một khung phạt cụ thể, không phải mức phạt chung cho tất cả doanh nghiệp không có giấy phép môi trường.

Ví dụ: Một nhà máy chế biến thực phẩm thuộc diện phải có giấy phép môi trường đã vận hành và phát sinh nước thải sản xuất nhưng chưa được cấp phép. Khi kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền xác định loại dự án, thời điểm phát sinh nghĩa vụ và hành vi cụ thể để áp dụng mức phạt.

Cách phòng tránh: Doanh nghiệp cần xác định nghĩa vụ xin giấy phép môi trường ngay từ giai đoạn lập dự án đầu tư, đồng thời hoàn thành thủ tục đúng thời điểm pháp luật yêu cầu.

2.2. Không thực hiện hoặc vi phạm quy định về đánh giá tác động môi trường

Đối với những dự án thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM), chủ đầu tư phải tuân thủ trình tự đánh giá và các yêu cầu của quyết định phê duyệt kết quả thẩm định.

Các hành vi có thể bị xử phạt gồm:

• Không thực hiện thủ tục ĐTM khi thuộc đối tượng bắt buộc.

• Triển khai dự án không tuân thủ yêu cầu pháp lý về ĐTM.

• Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ những yêu cầu bảo vệ môi trường đã được phê duyệt.

Mức phạt: Được xác định theo Điều 13 Nghị định 45/2022/NĐ-CP và các điều khoản liên quan, tùy theo hành vi, nhóm dự án và giai đoạn thực hiện.

Ví dụ: Doanh nghiệp đầu tư nhà máy xử lý chất thải thuộc diện phải thực hiện ĐTM nhưng triển khai dự án khi chưa đáp ứng yêu cầu pháp lý tương ứng.

Cách phòng tránh: Kiểm tra việc phân loại dự án theo quy định hiện hành trước khi triển khai xây dựng, nhất là khi dự án có quy mô lớn hoặc thuộc loại hình có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

2.3. Không thực hiện đăng ký môi trường

Không phải dự án nào cũng phải xin giấy phép môi trường. Một số dự án, cơ sở thuộc đối tượng thực hiện đăng ký môi trường theo quy định.

Doanh nghiệp có thể bị xử phạt khi:

• Không đăng ký môi trường dù thuộc đối tượng phải thực hiện.

• Đăng ký không đúng thời hạn.

• Không đăng ký lại khi pháp luật yêu cầu.

• Không thực hiện đầy đủ các nội dung về thu gom, xử lý chất thải đã đăng ký.

Mức phạt minh họa: Theo Điều 9 Nghị định 45/2022/NĐ-CP, một số hành vi như nộp đăng ký môi trường không đúng thời hạn đối với nhóm cơ sở tương ứng có khung phạt 3–5 triệu đồng đối với cá nhân, thông thường 6–10 triệu đồng đối với tổ chức.

Tùy nhóm dự án, hành vi không đăng ký môi trường có thể áp dụng khung phạt khác theo Điều 14.

Ví dụ: Cơ sở gia công cơ khí thuộc diện đăng ký môi trường nhưng đã vận hành mà chưa hoàn thành thủ tục đăng ký.

Cách phòng tránh: Xác định chính xác dự án thuộc diện giấy phép môi trường, đăng ký môi trường hay được miễn thủ tục tương ứng.

2.4. Xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường

Đây là hành vi thường gặp tại các nhà máy chế biến thực phẩm, cơ sở chăn nuôi, dệt nhuộm, sản xuất giấy và những ngành có phát sinh nước thải công nghiệp.

Mức xử phạt phụ thuộc vào:

• Lưu lượng nước thải.

• Mức độ vượt quy chuẩn.

• Loại và số lượng thông số ô nhiễm vượt giới hạn.

• Các tình tiết liên quan đến hành vi vi phạm.

Mức phạt minh họa: Theo khoản 2 Điều 18 Nghị định 45/2022/NĐ-CP, đối với trường hợp xả nước thải vượt quy chuẩn từ 1,1 lần đến dưới 1,5 lần, lưu lượng từ 10 m³/ngày đến dưới 20 m³/ngày, mức phạt cơ bản là 2–5 triệu đồng đối với cá nhân, tương ứng thông thường 4–10 triệu đồng đối với tổ chức.

Các mức phạt có thể tăng đáng kể khi lưu lượng lớn hơn, mức vượt quy chuẩn cao hơn hoặc có nhiều thông số vi phạm.

Ví dụ: Nhà máy có hệ thống xử lý nước thải công suất 50 m³/ngày nhưng không duy trì chế độ vận hành phù hợp, khiến nước thải đầu ra vượt giới hạn cho phép.

Cách phòng tránh: Duy trì hiệu quả hệ thống xử lý nước thải, kiểm soát lưu lượng, kiểm tra thiết bị và thực hiện lấy mẫu theo yêu cầu pháp luật.

2.5. Xả bụi, khí thải vượt quy chuẩn môi trường

Các ngành sản xuất có lò hơi, lò nung, dây chuyền nghiền, sấy hoặc quá trình đốt nhiên liệu thường phát sinh bụi và khí thải công nghiệp.

Hành vi vi phạm có thể xuất hiện khi hệ thống xử lý khí thải không hoạt động hiệu quả hoặc cơ sở phát thải vượt giới hạn cho phép.

Những nguồn phát sinh cần kiểm soát gồm:

• Khí thải từ lò hơi, lò đốt.

• Bụi từ hoạt động nghiền, sàng, trộn nguyên liệu.

• Khí thải từ quá trình đốt nhiên liệu.

• Khí thải từ dây chuyền sản xuất có sử dụng hóa chất.

Mức phạt: Được xác định theo quy định về xả bụi, khí thải công nghiệp tại Nghị định 45/2022/NĐ-CP, căn cứ vào thông số ô nhiễm, lưu lượng và mức vượt quy chuẩn.

Ví dụ: Nhà máy xi măng vận hành hệ thống lọc bụi không đạt hiệu quả, dẫn đến nồng độ bụi phát thải tại ống khói vượt quy chuẩn áp dụng.

Cách phòng tránh: Bảo trì hệ thống lọc bụi, xử lý khí thải và theo dõi chất lượng khí thải theo yêu cầu tại giấy phép môi trường.

2.6. Quản lý chất thải nguy hại không đúng quy định

Chất thải nguy hại là nhóm chất thải cần được quản lý chặt chẽ do có khả năng gây tác động xấu đến môi trường và sức khỏe.

Tại các cơ sở sản xuất, chất thải nguy hại thường bao gồm dầu nhớt thải, giẻ lau nhiễm dầu, dung môi thải, bao bì hóa chất và một số loại bùn thải.

Những hành vi có nguy cơ bị xử phạt:

• Không phân loại, thu gom và lưu giữ đúng quy định.

• Không bảo đảm điều kiện của khu vực lưu giữ.

• Không quản lý chứng từ, hồ sơ liên quan.

• Chuyển giao chất thải nguy hại không đúng quy định.

• Tự ý xử lý, đổ bỏ hoặc chôn lấp chất thải nguy hại trái phép.

Mức phạt minh họa: Theo Điều 29 Nghị định 45/2022/NĐ-CP, hành vi không thu gom, lưu giữ chất thải nguy hại theo quy định có khung phạt 10–20 triệu đồng đối với cá nhân, tương ứng thông thường 20–40 triệu đồng đối với tổ chức.

Các hành vi chuyển giao, vận chuyển hoặc xử lý trái quy định có thể chịu mức phạt khác và các biện pháp khắc phục hậu quả.

Ví dụ: Xưởng sản xuất cơ khí để dầu nhớt thải và giẻ lau nhiễm dầu tại khu vực không phù hợp, không tổ chức thu gom, lưu giữ theo quy định.

Cách phòng tránh: Bố trí khu vực lưu giữ đạt yêu cầu, phân loại chất thải, quản lý chứng từ và chuyển giao cho đơn vị có giấy phép phù hợp.

2.7. Quản lý chất thải rắn công nghiệp thông thường sai quy định

Chất thải rắn công nghiệp thông thường có thể bao gồm bao bì, vật liệu thải, phế phẩm sản xuất và các loại chất thải không thuộc nhóm nguy hại.

Doanh nghiệp có thể vi phạm khi:

• Không phân loại chất thải theo yêu cầu.

• Không thu gom hoặc lưu giữ đúng quy định.

• Chuyển giao chất thải cho đơn vị không đáp ứng yêu cầu pháp luật.

• Đổ thải, chôn lấp hoặc xử lý không đúng quy định.

Mức phạt: Phụ thuộc hành vi, khối lượng và điều khoản về quản lý chất thải rắn công nghiệp thông thường tại Nghị định 45/2022/NĐ-CP.

Ví dụ: Nhà máy phát sinh lượng lớn phế phẩm sản xuất nhưng đưa chất thải đến địa điểm đổ bỏ không được phép thay vì chuyển giao theo quy định.

Cách phòng tránh: Phân loại chất thải tại nguồn, lưu giữ đúng yêu cầu và thiết lập hồ sơ theo dõi việc chuyển giao.

2.8. Không thực hiện quan trắc môi trường định kỳ

Quan trắc môi trường là hoạt động quan trọng để đánh giá chất lượng nước thải, khí thải và các yếu tố môi trường theo nghĩa vụ áp dụng đối với cơ sở.

Những hành vi có thể bị xử phạt gồm:

• Không thực hiện quan trắc khi thuộc đối tượng bắt buộc.

• Quan trắc thiếu thông số.

• Không bảo đảm vị trí lấy mẫu hoặc tần suất.

• Không thực hiện đầy đủ các yêu cầu giám sát môi trường.

Mức phạt: Nghị định 45/2022/NĐ-CP quy định các khung phạt khác nhau theo nhóm dự án và hành vi quan trắc cụ thể.

Ví dụ: Nhà máy thuộc diện phải thực hiện quan trắc nước thải định kỳ nhưng không tổ chức lấy mẫu trong kỳ theo yêu cầu pháp lý áp dụng.

Cách phòng tránh: Lập kế hoạch quan trắc môi trường định kỳ, xác định đúng thông số, vị trí và tần suất, đồng thời lưu trữ hồ sơ kết quả.

Doanh nghiệp cần lưu ý rằng không phải mọi cơ sở đều có cùng nghĩa vụ quan trắc.

2.9. Không lắp đặt hoặc vận hành đúng hệ thống quan trắc tự động

Đối với cơ sở thuộc diện phải quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục, việc lắp đặt và vận hành thiết bị phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật theo quy định.

Các hành vi có nguy cơ bị xử phạt gồm:

• Không lắp đặt hệ thống quan trắc tự động khi bắt buộc.

• Không duy trì hoạt động của hệ thống.

• Không thực hiện đúng yêu cầu về truyền, quản lý dữ liệu.

• Sử dụng thiết bị hoặc vận hành không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Mức phạt: Được xác định theo nhóm hành vi về quan trắc môi trường và dữ liệu quan trắc tại Nghị định 45/2022/NĐ-CP.

Ví dụ: Cơ sở thuộc diện quan trắc khí thải tự động nhưng thiết bị ngừng hoạt động trong thời gian dài và không thực hiện các nghĩa vụ liên quan theo quy định.

Cách phòng tránh: Kiểm tra tình trạng thiết bị, bảo trì, hiệu chuẩn và giám sát việc truyền dữ liệu.

2.10. Không lập hoặc nộp báo cáo công tác bảo vệ môi trường

Doanh nghiệp thuộc đối tượng phải thực hiện báo cáo công tác bảo vệ môi trường có trách nhiệm tổng hợp và cung cấp thông tin theo quy định.

Báo cáo thường phản ánh các nội dung về nguồn phát sinh chất thải, tình hình xử lý, kết quả quan trắc và hoạt động bảo vệ môi trường của cơ sở.

Mức phạt minh họa: Theo khoản 1 Điều 43 Nghị định 45/2022/NĐ-CP, hành vi không lập, lập không đúng, không đầy đủ hoặc không gửi báo cáo theo quy định có khung phạt 5–10 triệu đồng đối với cá nhân, tương ứng thông thường 10–20 triệu đồng đối với tổ chức.

Ví dụ: Một nhà máy thuộc diện phải báo cáo nhưng không lập báo cáo công tác bảo vệ môi trường cho kỳ báo cáo theo yêu cầu.

Cách phòng tránh: Xây dựng lịch quản lý hồ sơ, kiểm tra biểu mẫu và thời hạn báo cáo đang áp dụng.

2.11. Không vận hành hoặc vận hành sai công trình xử lý chất thải

Việc đầu tư xây dựng công trình xử lý nước thải, khí thải chỉ là một phần trách nhiệm của doanh nghiệp.

Trong quá trình hoạt động, cơ sở phải duy trì vận hành phù hợp với quy định, quy trình kỹ thuật và các yêu cầu pháp lý liên quan.

Những tình huống có thể phát sinh vi phạm:

• Không vận hành hệ thống xử lý trong khi vẫn phát sinh chất thải.

• Vận hành công trình không đúng quy trình.

• Tự ý dẫn dòng nước thải chưa xử lý ra môi trường.

• Không duy trì các hạng mục bảo vệ môi trường theo yêu cầu.

Mức phạt: Tùy thuộc hành vi cụ thể, điều kiện của giấy phép môi trường và hậu quả phát sinh; có thể đi kèm đình chỉ hoạt động hoặc buộc khắc phục ô nhiễm.

Ví dụ: Cơ sở chế biến thủy sản có hệ thống xử lý nước thải nhưng tự ý sử dụng đường ống khác để xả nước thải chưa xử lý.

Cách phòng tránh: Phân công nhân sự vận hành, lưu nhật ký, kiểm tra hệ thống thường xuyên và có phương án ứng phó khi thiết bị gặp sự cố.

2.12. Gây ô nhiễm do tiếng ồn, độ rung vượt quy chuẩn

Ngoài nước thải và khí thải, tiếng ồn và độ rung cũng là yếu tố môi trường cần được kiểm soát, đặc biệt tại nhà máy, xưởng sản xuất và công trình xây dựng gần khu dân cư.

Nguồn phát sinh thường gặp gồm:

• Máy nghiền, máy nén khí và thiết bị công nghiệp.

• Máy phát điện, quạt công nghiệp.

• Thiết bị thi công, đóng cọc.

• Dây chuyền sản xuất có độ rung lớn.

Mức phạt: Được xác định theo mức độ vượt quy chuẩn tiếng ồn, độ rung và quy định xử phạt tương ứng tại Nghị định 45/2022/NĐ-CP.

Ví dụ: Xưởng gia công cơ khí hoạt động vào ban đêm, phát sinh tiếng ồn vượt quy chuẩn áp dụng tại khu vực tiếp giáp khu dân cư.

Cách phòng tránh: Lắp đặt thiết bị cách âm, chống rung, bố trí vị trí máy móc phù hợp và kiểm soát thời gian hoạt động.

3. Bảng tổng hợp 12 trường hợp doanh nghiệp bị xử phạt môi trường

STT	Trường hợp vi phạm	Nội dung doanh nghiệp cần kiểm tra
1	Không có giấy phép môi trường	Đối tượng, thời điểm phải có giấy phép
2	Vi phạm quy định về ĐTM	Hồ sơ và các yêu cầu đã được phê duyệt
3	Không đăng ký môi trường	Nghĩa vụ và thời hạn đăng ký
4	Nước thải vượt quy chuẩn	Chất lượng nước thải, lưu lượng xả
5	Khí thải, bụi vượt quy chuẩn	Thiết bị xử lý và kết quả đo khí thải
6	Quản lý chất thải nguy hại sai quy định	Phân loại, lưu giữ, chứng từ, chuyển giao
7	Quản lý chất thải rắn thông thường sai quy định	Thu gom, lưu giữ và nơi tiếp nhận
8	Không quan trắc môi trường định kỳ	Thông số, vị trí, tần suất
9	Vi phạm quan trắc tự động	Thiết bị, vận hành và truyền dữ liệu
10	Không lập hoặc nộp báo cáo môi trường	Nghĩa vụ, biểu mẫu, thời hạn
11	Không vận hành công trình xử lý chất thải	Quy trình, nhật ký, hiệu quả xử lý
12	Tiếng ồn, độ rung vượt quy chuẩn	Nguồn phát sinh và kết quả đo kiểm

Bảng trên giúp doanh nghiệp rà soát nguy cơ vi phạm, không thay thế việc xác định chính xác mức phạt theo từng điều khoản.

4. Mức phạt vi phạm bảo vệ môi trường đối với doanh nghiệp được tính như thế nào?

Theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi là:

Đối tượng	Mức phạt tối đa
Cá nhân	1 tỷ đồng
Tổ chức	2 tỷ đồng

Đối với nhiều hành vi, mức phạt áp dụng cho tổ chức bằng hai lần mức phạt đối với cá nhân khi thực hiện cùng hành vi.

Tuy nhiên, mức phạt cụ thể phụ thuộc vào:

• Hành vi vi phạm được xác định.

• Quy mô, lưu lượng hoặc khối lượng chất thải.

• Mức độ vượt quy chuẩn kỹ thuật.

• Số lượng thông số ô nhiễm vượt giới hạn.

• Tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.

• Quy định riêng của từng điều khoản.

Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp có thể phải chịu hình thức xử phạt bổ sung và thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả như xử lý chất thải, khôi phục hiện trạng môi trường hoặc đình chỉ hoạt động theo quy định.

5. Những quy định mới về bảo vệ môi trường doanh nghiệp cần cập nhật năm 2026

Bên cạnh quy định xử phạt tại Nghị định 45/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp cần cập nhật các văn bản mới để xác định chính xác nghĩa vụ pháp lý.

5.1. Nghị định 48/2026/NĐ-CP về quản lý môi trường

Nghị định 48/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 29/01/2026, sửa đổi, bổ sung các quy định hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường.

Những thay đổi liên quan đến phân loại dự án và thủ tục môi trường có thể ảnh hưởng đến việc xác định doanh nghiệp có thuộc đối tượng phải thực hiện ĐTM, xin giấy phép môi trường hoặc các thủ tục khác hay không.

Doanh nghiệp không nên tiếp tục sử dụng nguyên trạng kết quả phân loại dự án theo quy định cũ khi lập hồ sơ mới trong năm 2026.

5.2. Nghị định 110/2026/NĐ-CP về trách nhiệm tái chế và xử lý chất thải

Nghị định 110/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 25/05/2026, quy định chi tiết về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu.

Doanh nghiệp thuộc đối tượng áp dụng cần xác định sản phẩm, bao bì liên quan và hình thức thực hiện trách nhiệm theo quy định.

Việc không tuân thủ nghĩa vụ pháp lý có thể phát sinh rủi ro xử lý vi phạm theo các quy định tương ứng.

5.3. Rà soát giấy phép môi trường khi thay đổi hoạt động sản xuất

Khi thay đổi công suất, công nghệ, nguyên liệu hoặc nguồn phát sinh chất thải, doanh nghiệp cần đánh giá khả năng ảnh hưởng đến hồ sơ pháp lý môi trường.

Tùy trường hợp, cơ sở có thể phải điều chỉnh hoặc thực hiện thủ tục về giấy phép môi trường theo quy định.

Việc đã được cấp giấy phép môi trường không có nghĩa doanh nghiệp được tự ý thay đổi mọi hoạt động sản xuất mà không xem xét nghĩa vụ pháp lý phát sinh.

6. Doanh nghiệp cần làm gì để tránh bị xử phạt vi phạm bảo vệ môi trường?

Để hạn chế rủi ro xử phạt, doanh nghiệp nên chủ động kiểm tra các yêu cầu bảo vệ môi trường ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án và duy trì việc kiểm soát trong suốt quá trình hoạt động.

Trước hết, cần xác định đúng loại hồ sơ môi trường phải thực hiện. Sau đó, doanh nghiệp cần kiểm tra việc vận hành hệ thống xử lý chất thải, chế độ quan trắc và công tác quản lý chất thải.

Một số công việc quan trọng gồm:

• Kiểm tra tính đầy đủ và hiệu lực của giấy phép môi trường.

• Đối chiếu hoạt động thực tế với nội dung hồ sơ đã được phê duyệt.

• Duy trì công trình thu gom, xử lý nước thải và khí thải.

• Quản lý chất thải nguy hại, chất thải rắn theo đúng quy định.

• Thực hiện quan trắc môi trường khi thuộc đối tượng bắt buộc.

• Chuẩn bị báo cáo công tác bảo vệ môi trường đúng yêu cầu.

• Cập nhật quy định khi mở rộng công suất hoặc thay đổi công nghệ.

Đặc biệt, doanh nghiệp nên tổ chức rà soát định kỳ hồ sơ pháp lý và hiện trạng công trình bảo vệ môi trường để sớm phát hiện những nội dung chưa đáp ứng yêu cầu.

Kết luận

12 trường hợp doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm bảo vệ môi trường nêu trên cho thấy rủi ro pháp lý không chỉ xuất phát từ hành vi xả thải gây ô nhiễm mà còn liên quan trực tiếp đến giấy phép môi trường, đánh giá tác động môi trường, quản lý chất thải, quan trắc và chế độ báo cáo.

Trong năm 2026, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định mới, rà soát hồ sơ pháp lý và kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường tại cơ sở.

Tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ bị xử phạt, đình chỉ hoạt động mà còn góp phần bảo đảm sản xuất ổn định, giảm thiểu rủi ro và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp về xử phạt vi phạm bảo vệ môi trường

Doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm bảo vệ môi trường tối đa bao nhiêu tiền?

Theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP, mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường là 2 tỷ đồng đối với tổ chức và 1 tỷ đồng đối với cá nhân.

Không có giấy phép môi trường bị phạt bao nhiêu?

Mức phạt phụ thuộc nhóm dự án và hành vi cụ thể. Doanh nghiệp có thể bị phạt hàng chục đến hàng trăm triệu đồng theo khung xử phạt tương ứng, đồng thời có thể phải thực hiện các biện pháp bổ sung theo quy định.

Không thực hiện quan trắc môi trường định kỳ có bị xử phạt không?

Có thể bị xử phạt nếu doanh nghiệp thuộc đối tượng phải quan trắc nhưng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ theo quy định.

Không nộp báo cáo công tác bảo vệ môi trường có bị phạt không?

Có. Theo khoản 1 Điều 43 Nghị định 45/2022/NĐ-CP, hành vi vi phạm nghĩa vụ lập và gửi báo cáo có khung phạt từ 5–10 triệu đồng đối với cá nhân, tương ứng thông thường từ 10–20 triệu đồng đối với tổ chức.

Doanh nghiệp có giấy phép môi trường rồi có thể bị xử phạt không?

Có. Doanh nghiệp vẫn có thể bị xử phạt khi xả thải vượt quy chuẩn, không thực hiện quan trắc, quản lý chất thải sai quy định hoặc vi phạm các yêu cầu pháp lý khác trong quá trình hoạt động.

Doanh nghiệp đang xin giấy phép môi trường có bị phạt không?

Việc đã nộp hồ sơ chưa đồng nghĩa với việc được miễn xử phạt. Cần xác định thời điểm phát sinh nghĩa vụ cấp phép và các quy định chuyển tiếp liên quan.

Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp có phải khắc phục hậu quả không?

Có, nếu cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định. Tùy vụ việc, doanh nghiệp có thể phải xử lý chất thải, cải tạo hệ thống xử lý hoặc khôi phục môi trường bị ảnh hưởng.

Thời hiệu xử phạt vi phạm bảo vệ môi trường là bao lâu?

Thời hiệu xử phạt hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường là 02 năm theo quy định về xử lý vi phạm hành chính. Thời điểm tính thời hiệu phụ thuộc vào tính chất và tình trạng của hành vi vi phạm.

 

CÔNG TY CP TƯ VẤN ĐẦU TƯ & THIẾT KẾ XÂY DỰNG MINH PHƯƠNG

Địa chỉ: Số 28B Mai Thị Lựu, Phường Đa Kao, Q.1, TPHCM

Hotline:  0903649782 - (028) 3514 6426

Email: nguyenthanhmp156@gmail.com